Metoda oceny wartości hodowlanej

Ocena wartości hodowlanej dotyczy buhajów ras mięsnych objętych przyżyciową oceną wartości użytkowej, prowadzoną przez PZH i PBM. Dotyczy ona buhajów wpisanych do ksiąg hodowlanych następujących ras mięsnych: Limousine (LM), Hereford (HH), Charolaise (CH), Angus (AN), Angus (AR), Simental (SM), Salers (SL), Blonde d'Aquitaine (BD) oraz Welsh Black (WB). W ocenie wartości hodowlanej buhajów zastosowano metodę BLUP - Animal Model z wykorzystaniem w obliczeniach pakietu PEST. Ocena ta powinna stanowić podstawę do prowadzenia selekcji. W porównaniu do wartości użytkowej, wartość hodowlana buhaja daje informację o jego wartości genetycznej z uwzględnieniem wpływu środowiska oraz pochodzenia.

Rutynowa ocena wartości hodowlanej buhajów przeprowadzana jest 2 razy w roku:

* od sezonu oceny 2016/2 wprowadza się dodatkowo bieżącą ocenę wartości hodowlanej, która uwzględnia tylko buhaje ocenione użytkowo w ostatnim lub w dwóch ostatnich sezonach

W porównaniu do oceny w roku 2007 wprowadzono modyfikację metody polegającą na zmianie cechy, na podstawie której prowadzona jest ocena wartości hodowlanej oraz na korekcie modelu matematycznego.

Podstawą oceny wartości hodowlanej buhajów jest Zmodyfikowany Wskaźnik Oceny Zbiorczej ZWOZ :

ZWOZ = 0,6 x WM + 0,4 x WR

gdzie:

WM - Wskaźnik Mięsności buhaja liczony wg wzoru:
WM = 35,235 + 0,133 x POW* + 0,052 x PUM + 0,286 x OOP
(modyfikacja wzoru od sezonu 2016/1)

WR - wskaźnik rozwoju buhaja liczony wg wzoru:
WR =  100 + (24,99 x M210 + 0,51 x M420 - 1,73 x WKL + 4,89 x OKLP) / 1000

gdzie:

POW* - ultrasonograficzny pomiar powierzchni przekroju mięśnia najdłuższego grzbietu (cm2)

PUM – liczba punktów za ocenę umięśnienia (pkt)

OOP – liczba punktów za ogólną ocenę pokroju (pkt)

M210 - masa ciała standaryzowana na wiek 210 dni (kg)

M420 - masa ciała standaryzowana na wiek 420 dni (kg)

WKL - wysokość w kłębie (cm)

OKLP - obwód klatki piersiowej (cm)

POW* - W przypadku braku ultrasonograficznego pomiaru powierzchni przekroju mięśnia najdłuższego grzbietu stosuje się oszacowanie jego powierzchni na podstawie następującego wzoru:
POW* = -56,58 + 0,168 x M420 + 1,845 x PUM


W ocenie zastosowano jednocechowy model matematyczny:

Yjklm = M + Rj + Sk + Hl + ajklm + ejklm

gdzie:

Yjklm - Zmodyfikowany Wskaźnik Oceny Zbiorczej ZWOZ (obliczony dla danego buhaja)

M - średnia ogólna wskaźnika

Rj - stały efekt roku urodzenia

Sk - stały efekt sezonu urodzenia

Hl - stały efekt stada

ajklm - losowy efekt buhaja (ocena wartości hodowlanej)

ejklm - losowy efekt błędu

Sezon urodzenia buhaja określany jest wg zasady:

Ocena prowadzona jest odddzielnie dla 2 grup buhajów, zdefiniowanych następująco:

  1. buhaje ras ciężkich - rasa CH, SM, SL, BD
  2. buhaje ras średnich - rasy pozostałe.

Dla cechy będącej podstawą oceny przyjęto oszacowany współczynnik odziedziczalności h2 = 0,58.

Uzyskane wyniki są przeliczane tak, aby średnia ocena w każdej z dwóch grup wynosiła 100, zaś odchylenie standardowe było równe 10.

Wyniki oceny wartości hodowlanej buhajów publikowane będą 2 razy do roku na stronie internetowej oraz w postaci wydawnictwa.

Na podstawie Oceny Wartości Hodowlanej H tworzony jest ranking buhajów dla każdej z 2 grup (niezależny od rasy) wg malejącej wartości hodowlanej.